Van 18 tot 27 september is het Nationale Sportweek – een uitgelezen moment om stil te staan bij een onderwerp dat dicht bij ons hart ligt: sporten als lhbti+ persoon. Gemeente Alkmaar start binnenkort een onderzoek naar de sportbehoeften van lhbti+ personen, geleid door Renske Meijer. Een mooie kans om met haar in gesprek te gaan en jouw ervaringen te delen.
Sporten zou voor iedereen toegankelijk, leuk en vooral veilig moeten zijn. Toch blijkt dat in de praktijk niet altijd zo vanzelfsprekend. Daarom start de gemeente Alkmaar binnenkort een onderzoek naar de sportbehoeften van lhbti+ personen. Want voordat je allerlei nieuwe plannen, veilige sportplekken of inclusiviteitstrainingen uit de grond stampt, is er eigenlijk één vraag die eerst beantwoord moet worden: waar heeft de gemeenschap zélf behoefte aan?
Het onderzoek wordt geleid door Renske Meijer vanuit de gemeente Alkmaar. Renske werkt inmiddels twee jaar bij de gemeente via een strategisch traineeship en kreeg binnen diversiteit en inclusie de opdracht om de behoeften van lhbti+ personen binnen de sport te onderzoeken.
Waarom dit onderzoek?
De timing van het onderzoek is niet toevallig. Het huidige Regenboogmeerjarenplan van de gemeente loopt dit jaar af en moet worden vernieuwd. Tegelijkertijd laten cijfers zien dat er nog flink wat werk te doen is rondom sociale veiligheid, onder andere voor transgender personen en binnen de sport. Ook uit de tweejaarlijkse peiling van de GGD komen signalen dat hier nog onvoldoende aandacht voor is.
Maar cijfers vertellen natuurlijk niet het hele verhaal. Ze laten zien dat er ruimte is voor verbetering, maar geven niet altijd antwoord op de vraag wat er vervolgens nodig is om die verbetering ook daadwerkelijk te bereiken.
"Wat is dan wel de behoefte? Dat weten we eigenlijk niet zo goed."
En precies daar komt dit onderzoek om de hoek kijken. De gemeente wil niet zelf bedenken wat lhbti+ sporters nodig hebben, maar dat rechtstreeks aan de gemeenschap vragen.
Niet alleen een eigen queer sportplek
Misschien blijkt uiteindelijk zelfs dat het probleem ergens heel anders zit. Voelt iemand zich niet veilig bij een vereniging? Is sporten te duur? Is een locatie slecht bereikbaar? Of rijdt er simpelweg geen bus meer wanneer je 's avonds na het sporten naar huis wilt?
"We willen echt goed uitvragen wat de behoefte is," vertelt Renske.
Dat onderscheid is belangrijk. Een bestuur van een sportvereniging kan bijvoorbeeld vol overtuiging zeggen dat iedereen welkom is, terwijl een lhbti+ sporter bij vrijwilligers of andere leden alsnog een heel andere ervaring kan hebben. Soms kunnen relatief kleine veranderingen dus al verschil maken.
Het uitgangspunt blijft dat iedereen zoveel mogelijk binnen het bestaande sportaanbod mee moet kunnen doen en zich daar veilig en welkom moet voelen. Maar als uit het onderzoek blijkt dat dit voor sommige groepen niet voldoende is, kan er ook gekeken worden naar ander of aanvullend aanbod.
Waar zit de drempel?
Misschien blijkt uiteindelijk zelfs dat het probleem ergens heel anders zit. Voelt iemand zich niet veilig bij een vereniging? Is sporten te duur? Is een locatie slecht bereikbaar? Of rijdt er simpelweg geen bus meer wanneer je 's avonds na het sporten naar huis wilt?
Ook dat soort praktische drempels worden meegenomen. Dat maakt het onderzoek juist interessant. Het doel is om beter te begrijpen waar mensen tegenaan lopen en vervolgens te bepalen waar daadwerkelijk verandering mogelijk is. "Je kan natuurlijk niet aan alles tegelijkertijd werken," vertelt ze. Daarom moet het onderzoek uiteindelijk ook helpen om prioriteiten te stellen.
De gemeenschap bepaalt mee
De belangrijkste bron voor het onderzoek worden lhbti+ personen zelf. Er komt een open vragenlijst die zo breed mogelijk verspreid gaat worden. Niet alleen onder mensen die al actief zijn bij bijvoorbeeld het COC, Queer Alkmaar of andere queer organisaties, maar juist ook daarbuiten.
Ook de vragenlijst zelf wordt vooraf voorgelegd aan verschillende lhbti+ personen. Zij kunnen aangeven of vragen goed gesteld zijn en of er belangrijke onderwerpen ontbreken.
Na de vragenlijst houdt de inspraak bovendien niet op. De resultaten worden verzameld in een verslag en besproken met onder andere collega's binnen de gemeente en sportverenigingen. Vervolgens wil de gemeente de mogelijke vervolgstappen opnieuw voorleggen aan mensen uit de gemeenschap tijdens een bijeenkomst of werksessie.
Zo moet er uiteindelijk niet alleen een lijstje ontstaan met wat mensen willen, maar ook een realistisch plan voor wat er de komende jaren daadwerkelijk kan gebeuren.
En wat gebeurt er daarna?
De resultaten verdwijnen volgens Renske dus niet onderin een digitale bureaula. Ze moeten onder andere worden meegenomen in het nieuwe Regenboogmeerjarenplan en kunnen ook input geven aan het gemeentelijke sportbeleid. Binnen het Regenboogmeerjarenplan is bovendien budget beschikbaar voor diversiteit en inclusie. Wat er precies met dat geld binnen sport gaat gebeuren, hangt uiteraard af van wat uit het onderzoek komt.
De gemeente wil de resultaten daarnaast delen met andere gemeenten aangesloten bij Ergens op de Regenboog. Het onderzoek wordt breder verspreid dan alleen binnen de gemeentegrenzen van Alkmaar, omdat mensen natuurlijk niet automatisch sporten in de gemeente waar ze wonen. De uiteindelijke uitvoering van de plannen richt zich echter in eerste instantie wel op gemeente Alkmaar.
Daarna blijft de gemeente de eigen beleidsdoelen evalueren. Halverwege en aan het einde van de beleidsperiode wordt gekeken wat werkt en wat niet. Daarnaast blijven de tweejaarlijkse cijfers van de GGD een manier om ontwikkelingen rondom lhbti+ personen in de gaten te houden.
Dus: laat van je horen!
Wat er uiteindelijk uit het onderzoek komt, weet Renske zelf dus ook nog niet. En dat is eigenlijk precies de bedoeling. Misschien is er behoefte aan eigen sportmomenten. Misschien moeten bestaande verenigingen vooral veiliger en inclusiever worden. Misschien blijken kosten of bereikbaarheid een veel grotere drempel dan gedacht. Waarschijnlijk wordt het, zoals Renske zelf verwacht, een combinatie van allerlei verschillende wensen.
Maar om daarachter te komen zijn zoveel mogelijk verschillende ervaringen nodig.
Dus wanneer de vragenlijst binnenkort verschijnt: vul hem in en stuur hem door!
Ook als je al met veel plezier sport, juist als je bent gestopt met sporten of zelfs als je nooit bent begonnen omdat je ergens tegenaan loopt. En wanneer later de bijeenkomst wordt georganiseerd, nodigt Renske mensen uit om ook daar mee te denken.
Want als Alkmaar wil weten wat lhbti+ personen nodig hebben binnen de sportwereld, dan kunnen ze het natuurlijk het beste gewoon aan ons vragen!
Denk mee over lhbti+ en sport in Alkmaar!
De gemeente Alkmaar wil niet alleen weten waar lhbti+ personen behoefte aan hebben, maar ook samen met de gemeenschap bepalen wat er daarna moet gebeuren. Daarom wordt er een bijeenkomst georganiseerd waarin de resultaten van het onderzoek worden besproken en je mee kunt denken over de volgende stappen.
📅 28 januari 2027
🕐 Avond (exacte tijd volgt)
📍 Stadhuis Alkmaar
Heb jij ideeën over hoe sporten in Alkmaar veiliger, toegankelijker of fijner kan worden voor lhbti+ personen? Kom langs, deel je ervaringen en denk mee!
Artikel geschreven door: