Ellie Volp (76) is een van de drijvende krachten achter De Roze Schakel in Schagen. Na een opmerking tijdens een wijkbijeenkomst over het gebrek aan activiteiten voor de LHBTIQ+-gemeenschap, stond ze op en zette ze de schouders onder dit initiatief. Sinds september 2023 organiseert De Roze Schakel maandelijks ontmoetingen – van tapasavonden tot pubquizzen – voor iedereen die behoefte heeft aan gezelligheid en verbondenheid. Ellie benadrukt hoe belangrijk zichtbaarheid en samenhang zijn, ook op latere leeftijd: “Ik ben trots op De Roze Schakel, want hoe leuk is het als je met elkaar jezelf kunt zijn?”
Hoe is De Roze Schakel precies ontstaan? Je vertelde ooit dat het begon met een simpele vraag tijdens een wijkbijeenkomst. Wat gebeurde er toen allemaal?
Ik werd een paar jaar geleden benaderd door Remi Kleijer. Zijn moeder is al heel lang lid van de wijkvereniging—het gaat hier echt van generatie op generatie. Remi vroeg of ik wilde helpen iets op te zetten voor de gemeenschap. Toen kwam corona en viel alles even stil. Daarna kregen we een nieuwe voorzitter. Bij zijn beëdiging vroegen ze of er nog vragen waren; dat was mijn kans. Ik heb toen voorgesteld om iets te organiseren voor de LHBTI-gemeenschap. Iedereen reageerde verrassend enthousiast—ik had juist tegenwerking verwacht.
Voor de opstart heb ik contact gezocht met Conny van Iersel van COC Noord-Holland Noord om folders en advies te regelen. We wilden het bewust laagdrempelig houden: veilig, gezellig en voor iedereen. Inmiddels komt er van alles binnen—hetero’s, homo’s, trans personen—en houden we het kleinschalig: gemiddeld zo’n 25 bezoekers per keer. Ondertussen zijn er ook nieuwe locaties en kernen aangehaakt, zoals Hollands Kroon.
Ik doe het ook voor mijn vrouw; zij heeft dit niet meer meegemaakt, maar ik weet zeker dat ze trots zou zijn. We komen iedere tweede zondag van de maand bij elkaar, telkens met een thema.
Je hebt een bijzonder levensverhaal, met een lang huwelijk, later je coming-out en daarna opnieuw de liefde gevonden. Hoe hebben al die ervaringen jou gevormd, en neem je die ook mee in je werk voor De Roze Schakel?
Thuis werd er vroeger nooit over gesproken, maar eigenlijk wist ik mijn hele leven al hoe het zat. In de familie waren er ook lhbt’ers, maar dat onderwerp werd eigenlijk nooit besproken. Het was gewoon zo. Dus ik ben eerst getrouwd. Ik had een man uit duizenden. Hij merkte op een gegeven moment dat er iets met mij aan de hand was. Ik wilde het eigenlijk niet toegeven, ik wilde niemand pijn doen. Maar je komt erachter dat je altijd wel iemand pijn doet, ook al wil je dat niet. Toen ik vertelde wat er werkelijk speelde, was hij bijna opgelucht: “Gelukkig, ik dacht dat je heel erg ziek was.”
In november vertelde ik het, en in januari waren we al in goede harmonie gescheiden. We hebben samen aan de mensen verteld die het moesten weten. Onze kinderen waren er niet blij mee, maar we hebben er veel met elkaar over gesproken. Als mijn man een gewone 9-tot-5-baan had gehad, was het misschien eerder gebeurd. Omdat hij bij de marine zat, was hij vaak weg, daarom heeft het misschien wel zo lang geduurd. Ik was eigenlijk de perfecte ‘Marine vrouw’.
Maar ik ben uiteindelijk voor de liefde naar Leeuwarden verhuisd. Voor de liefde van mijn leven. We hebben elkaar in hier ontmoet, maar ze hield eerst de boot af, ze was vijftien jaar ouder en bang dat ze eerder zou overlijden. Maar ik zei: “Ik kan ook onder de tram komen.” Uiteindelijk hebben we samen prachtige jaren gehad. Al die ervaringen neem ik mee in De Roze Schakel omdat ik weet hoe belangrijk het is dat er ruimte is om jezelf te kunnen zijn, en dat draag ik nu uit.
Je bent 76 en je gaat nog lang niet “achter de geraniums” zitten. Waar haal jij de energie vandaan om je zo actief in te zetten, en wat wil je daarmee uitdragen?
Nee hoor, als je gaat zitten takel je af. De Roze Schakel geeft me juist enorm veel energie. Ik vind het ontzettend leuk om te doen. Vorige week was ik bijvoorbeeld bij het azc, om te vertellen over De Roze Schakel en over veilig leven. Je ontmoet daar zoveel verschillende mensen, dat vind ik spannend en inspirerend. De eerste keer dat ik daar kwam, vroeg ik of de aanwezigen al lhbt’ers kenden. Toen zei een vrouw: “Ja, mijn buurvrouw is lesbisch en dat is mijn beste vriendin.” Helemaal top. We zijn namelijk gewoon mensen zeg ik altijd.
Dat is wat ik wil uitdragen: dat je elkaar gewoon als mens blijft zien. Hand in hand lopen of een knuffel geven, dat is prima. Ik heb nooit nare ervaringen gehad, maar soms merk je terughoudendheid. Mijn vrouw pakte ooit in Leeuwarden mijn hand, en ik trok hem terug uit reflex. Later dacht ik: onzin, kom op. Je moet jezelf durven zijn. Dat wil ik anderen ook meegeven.
Je omschreef het lid zijn van de werkgroep van de Roze Schakel als een rol die op je lijf geschreven is.
Wat drijft jou persoonlijk om je hiervoor in te zetten, en wat betekent het voor jouzelf?
Ik heb besloten: ik doe alleen nog maar leuke dingen. Geen gedoe of gezeur meer, dat heb ik in mijn leven genoeg gehad. De Roze Schakel is voor mij zo’n leuk ding – het geeft me plezier en energie.
Tegelijkertijd vind ik het belangrijk dat we erover blijven praten. Het is nog altijd hard nodig, zeker in deze tijd. Er zijn nog steeds mensen die er moeite mee hebben, jammer dan, maar dat houdt mij niet tegen. Ook voor mijn eigen generatie is het van belang. Veel ouderen gaan nu de verzorgingshuizen in, en ik heb twee vriendinnen die daar weggepest zijn omdat ze lesbisch waren. Dat gebeurt dus gewoon. Je moet voorkomen dat mensen weer terug de kast in gaan.
En het geldt net zo goed voor jonge mensen: voor hen kan het een enorme bevrijding zijn om zichzelf te kunnen zijn. Maar met alles wat er nu gebeurt in Nederland en in de wereld, merk je hoe kwetsbaar dat blijft. Daarom blijf ik me inzetten – voor de oudere generatie, maar net zo goed voor de jongeren.
“Ik ben trots op De Roze Schakel, want hoe leuk is het als je met elkaar jezelf kunt zijn?”
Wat maakt De Roze Schakel volgens jou zo belangrijk voor Schagen? Waarom is het waardevol dat er juist hier een plek is waar LHBTIQ+’ers en anderen samenkomen?
Toen we begonnen, was er hier in de buurt helemaal niets. Als je iets wilde, moest je naar Alkmaar of zelfs naar Amsterdam. En dat is voor veel mensen gewoon een brug te ver. Juist daarom is het belangrijk dat er in Schagen een plek is waar je laagdrempelig samen kunt komen.
Inmiddels zijn er ook in Hollands Kroon en Hoorn initiatieven ontstaan, en Heerhugowaard komt eraan. We krijgen dus concurrentie! Nee, het is fijn als mensen keuze hebben. Wij draaien nu ons derde seizoen, van september tot en met juni, negen bijeenkomsten per jaar. En er komen ook steeds nieuwe dingen bij, zoals een dragartiest die binnenkort langskomt.
Eerlijk gezegd wilde ik al zo’n twaalf jaar geleden iets opzetten, maar er kwam van alles tussen zoals dat gaat in het leven. Pas later viel alles op zijn plek en zijn we echt begonnen. Dat maakt dat De Roze Schakel voor mij persoonlijk, maar ook voor Schagen, een waardevolle plek is. Hier kan iedereen zichzelf zijn, zonder eerst de trein naar de Randstad te hoeven nemen.
Als je terugkijkt op de afgelopen 2 jaar, wat zijn momenten die je zijn bijgebleven? Zijn er activiteiten of reacties van mensen die je extra raakten?
We hebben heel veel leuke dingen gedaan. Eén van de avonden was bijvoorbeeld samen koken: iedereen bracht wat mee en we maakten simpele hapjes, zoals gevulde eieren. Het was ontzettend gezellig om dat met elkaar te doen. En natuurlijk de bingo – dat is altijd tranen van het lachen. Donnatella neemt zelf prijzen mee, maar ik zorg er ook voor dat er wat echte prijzen bij zijn, want dat hoort erbij.
Wat mij het meest raakt, is de sfeer van veiligheid en saamhorigheid. Het gaat allemaal gemoedelijk, en ik probeer met iedereen een praatje te maken. De jongeren in de groep organiseren vaak het programma, ik doe de PR en regel de prijzen bij de middenstand. En het leukste vind ik misschien nog wel dat we het echt samen doen – dat geeft zo’n waardevol gevoel.
Ook de betrokkenheid van de wijkvereniging is bijzonder. De voorzitter van Wijkvereniging Groeneweg komt vaak even langs, drinkt een kop koffie en kijkt hoe het gaat. Dat voelt echt als steun en waardering, en dat doet ons allemaal goed.
Wat hoop je dat De Roze Schakel in de komende jaren nog teweegbrengt? Waar droom je van, voor de groep en misschien ook voor jezelf?
Ik hoop vooral dat we lang kunnen doorgaan zoals we nu bezig zijn, en dat we aan de weg blijven timmeren. Het zou mooi zijn als er meer jongeren en ook mensen met een migratieachtergrond aansluiten. We proberen dat actief te stimuleren. Aan het eind van elk seizoen organiseren we een barbecue, gesponsord door de gemeente. Dat is altijd een succes: we zitten met z’n allen buiten, er sluiten jongeren en jeugdwerkers aan die meteen kijken of we kunnen samenwerken. Ook de wethouder Inclusiviteit komt soms langs met zijn gezin. Dat geeft vertrouwen voor de toekomst.
We houden het luchtig én gezellig, bijvoorbeeld met “Oud-Roze spelletjes”: gewone spelletjes maar dan met een grappige twist. Ik speel dan expres een beetje vals – dat hoort erbij, haha. Het belangrijkste is dat we het samen doen en dat iedereen zich welkom voelt.
Wat ik persoonlijk hoop, is dat mensen in het algemeen wat toleranter en vriendelijker worden. De wereld is zo hard geworden. Bij De Roze Schakel voel je respect: of iemand nou homo, lesbisch, bi of transgender is – je mag zijn wie je bent.
Mijn kleinkinderen van 12 en 14 zeiden laatst: “Oma, iedereen mag toch zijn wie die is.” En daar gaat het precies om.
Ik loop er niet mee te koop dat ik lesbisch ben, maar ik loop er ook niet voor weg. Je hoeft je nergens voor te verantwoorden. En ook in Schagen zie je steeds meer erkenning. Tijdens de Regenboogweek is er bijvoorbeeld een roze kerkdienst in de kerk aan de Markt. Ik ben niet gelovig, maar ik voel me daar toch thuis. Ik heb er eens een gedicht voorgelezen, en er kwamen trans mensen aan het woord. Dat vond ik indrukwekkend.
Dus mijn droom? Dat we met De Roze Schakel nog lang een plek blijven waar iedereen zichzelf kan zijn – jong en oud, dichtbij en van verder weg.